Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
22 posty 83 komentarze

Na początku było słowo J 1,1

slawomis - Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie (Roman Dmowski). Polska albo będzie katolicką, albo jej nie będzie (Feliks Koneczny). www.rodzinaswietokrzyska.wordpress.com

Polska wśród serdecznych przyjaciół

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

W polityce nie ma sentymentów, jest tylko gra interesów. Tego typu zachowania bliskie są gospodarce kapitalistycznej. Liczy się zysk, osiągnięcie celów przedsiębiorstwa. Zastosujmy ten "biznesowy" sposób myślenia do analizy relacji międzynarodowych.


Przedruk za:
rodzinaswietokrzyska.wordpress.com/2017/09/22/polska-wsrod-serdecznych-przyjaciol/
 


Część III :  CHINY

VI. CHINY

Chiny, Państwo Środka, nasza wiedza o nim często ogranicza się do ubogich i tendencyjnych przekazów medialnych. Na świecie jest natomiast wiele osób zafascynowanych cywilizacją chińską. Wspomnijmy książkę "Geniusz Chin. 3000 lat nauki, odkryć i wynalazków" Roberta Tempe ze wstępem Josepha Needham. Oryginalna praca Josepha Needham "Science and Civilisation in China" opublikowana przez Cambridge University składa się z 25 tomów. Na język polski przełożono tylko książkę Roberta Tempe. Ze szkoły pamiętamy te najbardziej znane chińskie wynalazki: jedwab, papier, porcelana, ognie sztuczne i proch, igła magnetyczna (kompas). Mniej znane chińskie wynalazki to kusza, wytop żeliwa, końskie chomąto, druk i czcionki drukarskie, soczewki i okulary, rakiety (chińskie strzały) oraz wiele innych.  Od II wieku przed Chrystusem funkcjonował szlak handlowy, nazwany później jedwabnym szlakiem, prowadzący z północno zachodniej prowincji Kansu u podnóża gór tybetańskich przez Kotlinę Tarymską, Kaszgar, przełęcze Pamiru, Samarkandę, Merw, Egbatanę, Bagdad, Palmirę do wybrzeży Morza Śródziemnego, dalej do Konstantynopola i Rzymu (drogą morską). Przewożono głównie jedwab, papier i żelazo, a w odwrotnym kierunku - złoto, rośliny uprawne i olejki aromatyczne. Szlak utracił znaczenie w VIII wieku po Chrystusie w związku z ekspansją ludów tureckich w Azji Środkowej.

Relacje Chin z Europą i światem trudno jest analizować bez pewnej wiedzy historycznej. Ze względu na małą znajomość tematu warto przypomnieć niektóre fakty. 

Europejczycy przybyli do Chin drogą morską w XIV wieku. Byli to Portugalczycy, Holendrzy i Anglicy. Zakładali  pierwsze enklawy handlowe. Kontakty nasiliły się w XVII wieku. Przywożono z Chin głównie herbatę, jedwab i porcelanę. Ujemny bilans handlowy Anglia zaczęła wyrównywać wysyłką opium z upraw w Indiach Brytyjskich. Doprowadziło to do narkomanii w Chinach, odpływu srebra i reakcji cesarskich urzędników. W 1839 roku  zniszczono w Kantonie zapasy opium należące do kupców brytyjskich. Spowodowało to zbrojny konflikt między Chinami a Anglią, zwany pierwszą wojną opiumową. Brytyjczycy dysponowali bardziej nowoczesnym uzbrojeniem, któremu Chińczycy nie potrafili się przeciwstawić. Finałem wojny było podpisanie traktatu nankińskiego w 1842 roku. Na jego mocy Chiny musiały otworzyć pięć portów dla europejskich statków i zlikwidować zrzeszenie chińskich gildii kupieckich mających monopol na handel z cudzoziemcami. Gildia podlegała mianowanemu przez cesarza inspektorowi, który nakładał cła morskie na przywożone i wywożone towary. Teraz Chiny miały prawo tylko do 5-procentowego cła wwozowego, zaś resztę zysków przejęli cudzoziemcy. Traktaty o zbliżonej treści zostały podpisane również z Francją i Stanami Zjednoczonymi.

Po pierwszej wojnie opiumowej w ciągu kilku lat nowe zasady oraz import tkanin bawełnianych i wełnianych przez Anglików spowodował  gwałtowne zubożenie ludności oraz upadek tysięcy drobnych zakładów rzemieślniczych (głównie tkackich) w całym kraju. Nastąpił znaczny wzrost podatków i w konsekwencji wybuchło wielkie powstanie chłopskie. Korzystając z tej sytuacji, państwa zachodnie – Wielka Brytania, Francja i USA wysunęły pod adresem Chin żądania ekonomiczne, przede wszystkim otwarcia dla nieograniczonego handlu. Żądania brytyjskie dotyczyły głównie narzucenia handlu brytyjskim opium. Rząd chiński odrzucił te żądania, co doprowadziło do kolejnych wojen opiumowych. Anglikom sprzymierzonym z Francuzami udało się prowadząc umiejętnie działania zbrojne doprowadzić cesarstwo do kolejnych niekorzystnych traktatów w Tianjine (1858) oraz Pekinie (1860). Wojska sojusznicze dotarły do Pekinu, opuszczonego przez dwór cesarski. Kupcy z Wielkiej Brytanii, Francji oraz Rosji i USA uzyskali przywileje w handlu z Chinami. Cesarstwo utraciło południową część półwyspu Kowloon na rzecz Wielkiej Brytanii oraz terytoria na lewym brzegu Amuru na rzecz Rosji.
Osłabienie Chin wykorzystała rosnąca w siłę Japonia. Pierwszym starciem była potyczka morska pomiędzy flotą japońską, a chińskimi transportowcami wiozącymi ludzi i sprzęt do wsparcia oporu króla Korei. Po zakończonej klęską próbie obrony miasta Pjongjangu, armia dynastii Qing musiała wycofać się z półwyspu, a wojna przeniosła się do samych Chin. Zakończyła się podpisaniem 1895 roku traktatu w Shimonoseki. Chiny zobowiązały się do zapłaty odszkodowań wojennych oraz oddania Japonii półwyspu Liaodong, Tajwanu i Peskadorów.
Wojna japońsko-chińska zapoczątkowała faktyczny podział Chin na sfery wpływów obcych mocarstw i prawie nieograniczoną penetrację obcego kapitału w cesarstwie Qingów. W 1897 roku Niemcy zagarnęły port Jiaozhou na półwyspie Szantung. Rosja, współzawodnicząc z Japonią, rozszerzyła swe wpływy w Mandżurii i rozpoczęła budowę kolei mandżurskiej.

W cesarstwie dynastii Qingów rządzącej od 1645 roku narastały napięcia społeczne. Działały różne tajne stowarzyszenia. W 1907 roku Sun Jat-sen i założona przez niego Liga Związkowa ogłosiła program w postaci 3 zasad: nacjonalizmu (obalenie mandżurskiej dynastii Qing), ludowładztwa (ustanowienie republiki) i dobrobytu ludu (zrównanie w prawach do ziemi). W 1911 roku wybuchło powstanie, które zapoczątkowało rewolucję chińską. Proklamowano Republikę Chińską i zdetronizowano dynastię Qing. Sun Jat-sen został tymczasowym prezydentem, ale doszło do podziału władzy między rewolucjonistów, a dawnych zwolenników cesarza. W nowych warunkach Sun Jat-sen założył partię polityczną Kuomintang, która zdecydowanie wygrała wybory. Jego przeciwnik, były cesarski minister, generał Yuan Shikaia zmierzał do dyktatury. Doszło do delegalizacji Kuomintangu i kolejnej wojny domowej.

Kuomintang został restaurowany w 1919 roku. Szukając zagranicznego wsparcia zwrócił się ku zrewolucjonizowanej Rosji - Związkowi  Socjalistycznych Republik Radzieckich. W Chinach zaczęły się także organizować kółka marksistowskie, z których w 1921 powstała Komunistyczna Partia Chin.
Następca Sun Jat-sena, dowodzący armią generał Czang Kaj-szek zerwał współpracę z komunistami i rozpoczął z nimi walkę. W odpowiedzi Komunistyczna Partia Chin wywołała powstania. Jednym z nich kierował Mao Zedong.
Inwazja japońska na Chiny doprowadziła do porozumienia komunistów z Kuomintangiem i utworzenia wspólnego frontu antyjapońskiego. Mimo to w latach 1937-1938 Japończykom udało się opanować znaczne obszary Chin łącznie z Pekinem.
Po kapitulacji Japonii w 1945 roku doszło w Chinach do kolejnej wojny domowej. Czang Kaj-szek podjął działania zbrojne przeciwko siłom komunistycznym zakończone niepowodzeniem. Mao Zedong otrzymał pomoc ze strony Józefa Stalina, zajął Pekin i proklamował w 1949 roku utworzenie Chińskiej Republiki Ludowej.

W polityce wewnętrznej na początku lat 50 przeprowadzono reformę rolną, w wyniku której rozdzielono 47 milionów hektarów ziemi między 300 milionów chłopów, znacjonalizowano głównie własność zagraniczną, własność miejscowej burżuazji pozostała prywatna. Planowano w przeciągu 15-18 lat przeprowadzić industrializację, kolektywizację i nacjonalizację. W 1955 roku skrócono okres przejściowy i w ciągu roku skolektywizowano rolnictwo oraz przeprowadzono nacjonalizację. Polityka ta doprowadziła do załamania sytuacji gospodarczej i zmusiła władze do rewizji kursu. W 1961 roku zliberalizowano gospodarkę i wprowadzono politykę „regulacji”. Doprowadziło to do podziału w rządzie, zwolennicy „regulacji” skupili się wokół Deng Xiaopinga i Liu Shaoqi, natomiast przeciwnicy wokół Mao. W 1966 roku zwolennicy frakcji Mao w rządzie ogłosili rewolucję kulturalną, w ramach której politykę regulacji potępiono, a jej zwolenników usunięto z rządu.

Śmierć Mao w 1976 roku doprowadziła do usunięcia z partii frakcji „radykalnej” i zwolenników rewolucji kulturalnej. Od 1977 roku do władzy stopniowo powracał Deng Xiaoping, który następnie na wiele lat objął władzę w Chinach. W ramach zmian politycznych potępiono rewolucję kulturalną, rehabilitowano osoby represjonowane w trakcie jej trwania, zliberalizowano gospodarkę i kontynuowano politykę „otwarcia na świat”. Przeprowadzono dekolektywizację rolnictwa, utworzono sektor prywatny i specjalne strefy ekonomiczne.
W ramach międzynarodowego odprężenia doszło do normalizacji stosunków z ZSRR (w 1969 roku miały miejsce starcia graniczne nad Ussuri) oraz podtrzymano kontakty ze Stanami Zjednoczonymi. Chiny weszły na drogę intensywnego rozwoju gospodarczego oraz międzynarodowej wymiany gospodarczej. W XXI wieku Chiny stają się największą gospodarką świata.

Przykłady osiągnięć współczesnych Chin można mnożyć. Pierwszy chiński satelita został wystrzelony w 1970 roku, a w 2003 Yang Liwei został pierwszym chińskim kosmonautą. Testował statek kosmiczny zdolny pomieścić 3 członków załogi.
Chiny wyposażone są w broń antysatelitarną, która skutecznie niszczy satelity globalnych systemów pozycjonowania wykorzystywane przez armie różnych mocarstw. W 2007 roku zniszczyli  własny zużyty sputnik meteorologiczny na wysokości 850 kilometrów.
Budują własny satelitarny system pozycjonowania Beidou mający cywilne i wojskowe zastosowanie.
Chiny rozbudowują swoją flotę morską cywilną i wojskową. Posiadają atomowe okręty podwodne z pociskami rakietowymi, dwa lotniskowce, a w budowie są kolejne.
Chiński sztandar został umieszczony na dnie Morza Chińskiego na głębokości 3759 metrów. Dokonał tego załogowy batyskaf Jiaolung  przystosowany do osiągania głębokości 7000 metrów, co umożliwia penetrowanie 99,8 proc. morskiego dna na naszej planecie. Batyskafami o takich możliwościach dysponują tylko USA, Francja, Rosja i Japonia.
Na liście 500 najszybszych komputerów świata pierwsze dwa miejsca zajmują superkomputery chińskie Sunway TaihuLight – superkomputer o mocy obliczeniowej 93 PFLOPS, uruchomiony w 2016 roku w Wuxi oraz Tianhe-2 – superkomputer o mocy obliczeniowej 33,86 PFLOPS.  Tianhe-2 od czerwca 2013 do czerwca 2016 roku był najszybszym superkomputerem na świecie. Chiny są największym producentem komputerów na świecie.

Chiny posiadają największe na świecie rezerwy finansowe.  W roku 2014 inwestycje realizowane przez chińskie firmy poza granicami kraju przekroczyły inwestycje zagraniczne w Chinach.

Chiny podejmują ważne inicjatywy o znaczeniu światowym. W 2006 roku utworzyły sojusz państw rozwijających się BRICS ( Chiny, Brazylia, Rosja,  Indie, RPA ), którego celem jest stworzenie nowego systemu walutowego. W 2016 roku rozpoczął działalność Azjatycki Bank Inwestycji Infrastruktualnych (AIIB). Założycielami banku jest 57 krajów głównie azjatyckich, ale także europejskich: Niemcy, Francja, Anglia, Norwegia, Szwecja, Dania, Holandia, Hiszpania, Szwajcaria, Finlandia, Węgry oraz Polska (!). Kapitał założycielski wynosi 100 mld dolarów. Wśród członków nie ma Stanów Zjednoczonych i Japonii. Bank wspiera projekty związane z transportem, energetyką i gospodarką wodną. Postrzegany jest jako konkurencja dla Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego.

Czy Chiny, odległe mocarstwo światowe, jest zainteresowane współpracą z małymi krajami Europy Środkowej, a konkretnie z Polską ? Odpowiedź ku zaskoczeniu wielu jest pozytywna. Na początku wspomnijmy mało znany epizod z naszej historii.

Chiny, jak pisze prof. Antoni Dudek, przyczyniły się do powstrzymania radzieckiej interwencji w Polsce w 1956 roku. 
Po śmierci Stalina i krwawo stłumionych protestach w Poznaniu, w atmosferze rozłamu i napięcia odbywało się Plenum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, na którym zamierzano odsunąć od władzy część działaczy. Niespodziewanie przyleciała delegacja Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego na czele z przewodniczącym Nikitą Chruszczowem zapowiadającym już na lotnisku "Ten numer nie przejdzie". Dwie dywizje Armii Radzieckiej opuściły swoje bazy w Bornem-Sulinowie na Pomorzu Zachodnim oraz w Żaganiu na Dolnym Śląsku i ruszyły w kierunku Warszawy. Władysław Gomułka przekonywał Rosjan, że Polska pozostanie w sojuszu z ZSRR, a proces zmian nie wymknie się spod kontroli partii komunistycznej.
Historycy zastanawiają się, co ostatecznie skłoniło przywódców KPZR do wstrzymania interwencji. Wydaje się, że obok obaw przed wysokimi kosztami operacji wojskowej, decydujący wpływ miał negatywny stosunek kierownictwa Komunistycznej Partii Chin do radzieckiej interwencji. Polsce udało się uniknąć tragedii, jaka miała miejsce niewiele później na Węgrzech. Zginęło wtedy 2500 osób, 20 tys. aresztowano, 200 tys. uciekło z kraju.

Chiny wyraźnie poszukują partnerów w Europie Środkowej. Polska ze względu na swoje położenie i potencjał byłaby naturalnym sojusznikiem. Prawdopodobnie z powodu braku zainteresowania naszych władz Chiny nawiązały w 2012 roku współpracę z Białorusią. Pekin udostępnił Białorusi linię kredytową w wysokości 16 miliardów dolarów dla sfinansowania wspólnych projektów: parku przemysłowego, elektrowni, fabryki papieru, komunikacji satelitarnej. Chińskie firmy samochodowe, Chery i Geely, planują rozpocząć produkcję na Białorusi w celu popularyzacji tych marek w Europie Wschodniej. Współpracę z Chinami nawiązała też Ukraina i Mołdawia.

Sztandarowym projektem Chin jest od 2013 roku Nowy Jedwabny Szlak z Chin do Europy. Koncepcja ma kilka wariantów, które mogą być (ale nie muszą) realizowane równolegle. W 2013 roku przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping podczas wizyty w Kazachstanie przedstawił pomysł utworzenia nowego Jedwabnego Szlaku łączącego Ocean Spokojny z Morzem Bałtyckim. Szlak prowadziłby z chińskiego Urumczi przez graniczne miasto Dostyk (Brama Dżungarska, Kazachstan), Astanę (nowa stolica Kazachstanu), Jekaterynburg (pod stokami Uralu na trasie Kolei Transsyberyjskiej), Niżny Nowogród (nad Wołgą u ujścia Oki), Homel (południowo-wschodnia Białoruś), Brześć do Łodzi, która byłaby centrum logistyczno-przeładunkowym do kolejnych krajów Europy. Kluczowe w tym wariancie jest nastawienie Rosji do tego ogromnego projektu. 

Wydaje się jednak, że Chiny preferują starożytną trasę jedwabnego szlaku przez kraje Bliskiego Wschodu. Celem byłaby stabilizacja regionu i możliwość transportowania dużych ilości surowców energetycznych z tego zasobnego obszaru.  Z drugiej strony jest to region bardzo niestabilny polityczne, co wiąże się z dodatkowym ryzykiem.
Możliwy jest także trzeci wariant - połączenie transportu kolejowego z morskim i poprowadzenie szlaku przez Morze Kaspijskie, kraje Kaukazu Południowego do Turcji. Kolejną kwestią staje się dalszy przebieg lądowej części szlaku w Europie. Możliwe są trzy warianty. Pierwszy – północny obejmuje transport przez Polskę do Niemiec. Drugi zakłada wejście przez Słowację w kierunku Wiednia, trzeci przez Bułgarię w kierunku północnym.

Z powyższych rozważań jasno wynika oferta chińska dla Polski: Nowy Jedwabny Szlak kończący się w Polsce wielkim centrum dystrybucyjnym. W ramach tego projektu Chiny mogą wesprzeć Polskę w rozbudowie infrastruktury komunikacyjnej (kolej, autostrady) oraz centrum logistycznego, udzielić kredytów na preferencyjnych warunkach, rozszerzyć dotychczasową wymianę handlową, wesprzeć Polskę w relacjach międzynarodowych. Chiny są członkiem stałym Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych z prawem weta, mają duży wpływ w organizacjach takich jak wspomniane BRICS, AIIB czy SCO (Szanghajska Organizacja Współpracy - Chiny, Rosja, Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Uzbekistan).

Nasze oczekiwania mogłyby dotyczyć także innych spraw:
 - wparcie polskiej waluty w przypadku spekulacyjnych ataków
 - systematyczne zmniejszanie deficytu handlowego w wymianie między obydwoma krajami
 - wieloletnie wzajemnie korzystne umowy handlowe dotyczące produktów rolniczych i przemysłowych
 - współpraca naukowa i techniczna w szczególności dotycząca wykorzystania węgla 
 - utrzymywanie wysokich standardów jakościowych towarów eksportowanych do Polski
 - uwzględnianie interesów Polski w negocjacjach z Rosją i Niemcami

Mamy prawdopodobnie w Polsce do przepracowania jeszcze jeden temat - współpracy z komunistami. Komunistyczna Partia Chin jest ostatnią i osamotnioną partią komunistyczną tej skali (88 mln członków).  Wyciągnięto z tego faktu daleko idące wnioski. Zmieniła się w partię technokratów i wyprowadziła Chiny na drogę dynamicznego rozwoju. Podstawą systemu gospodarczego Chin pozostaje własność zbiorowa, ale własność prywatna także podlega ochronie prawnej. W kwestii wolności słowa i wyznania, prawa narodów do samostanowienia stoi konsekwentnie na dawnych pozycjach. Ma chyba na to milczącą zgodę zdecydowanej większości Chińczyków.
W kraju jest 300 mln wierzących, co stanowi 23 procent ludności. 200 mln wierzących stanowią buddyści lub taoiści, zaś pozostali to wyznawcy religii "zagranicznych", czyli przede wszystkim protestanci, katolicy i muzułmanie. Na linii Chiny - Watykan dochodzi do pewnych kompromisów. Mocarstwo światowe mające ogromne obroty handlowe z Europą, kolebką chrześcijaństwa, nie może pozwolić sobie na ostentacyjną dyskryminację chrześcijan. Ponadto w kwestiach "ziemskich" wartości, poglądy chińskiego konfucjanizmu w sprawie rodziny, cnót charakteru, szacunku dla wiedzy są zbliżone. Chiny szanują suwerenność innych państw i nie uzależniają pomocy od ideologicznych "standardów" (np. praw mniejszości seksualnych), co dość mocno kontrastuje z Unią Europejską. Polacy nie powinni zatem obawiać się współpracy z chińskimi komunistami.  

Cdn.

Sławomir Szarek

 

KOMENTARZE

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031